Χρειάζεται νά δείξεις στήν πράξη ὅτι πιστεύεις στόν Χριστό, ὅτι τόν ἀγαπᾶς, ὅτι ταπεινώνεσαι ἐνώπιόν του, ὅτι μετανοεῖς ἀληθινά, ὅτι δέχεσαι μέ πολλή εὐγνωμοσύνη τόν Κύριο πού ἦρθε νά μᾶς σώσει ὅλους καί ἐσένα. Θά τά δείξεις αὐτά στήν πράξη, ὅταν ἀκριβῶς μέ ὅλες σου τίς δυνάμεις προσπαθεῖς νά τηρεῖς τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου. Ἔτσι ὑπακοῦς στόν Χριστό, ἔτσι καθαρίζεται ἡ ψυχή. Μήν τό ὑποτιμοῦμε αὐτό.
Ὅλοι οἱ ἅγιοι ἔδωσαν τόν ἑαυτό τους στήν ἄσκηση, στόν ἀγώνα τόν πνευματικό. Ὡς ὁδηγό καί ὡς μέτρο εἶχαν τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν, ὅπως εἶπε ὁ Κύριος. Ὅσο μπορεῖ νά γίνει ἀπό τήν ἀνθρώπινη πλευρά, καθώς βοηθάει ὁ Κύριος, καθαρίζει κανείς τήν ψυχή του. Ὅπως ὁ κηπουρός, ὁ ἀμπελουργός, ὁ γεωργός καθαρίζουν τόν κῆπο τους, τό ἀμπέλι τους, τό χωράφι τους. Ὄχι ἁπλῶς περιμένουν νά καρποφορήσει ὁ κῆπος ἤ τό ἀμπέλι ἤ τό χωράφι· τό καλλιεργοῦν.

Ἐκεῖνο πού δυσκολεύει τόν ἄνθρωπο νά ἔχει καλή συναναστροφή μέ τούς ἄλλους καί νά τά πηγαίνει καλά μέ τόν πλησίον εἶναι ὁ ἐγωισμός. Χρειάζεται πολύ νά ταπεινωθεῖ κανείς, ὅλο καί νά σμικρύνεται. Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν ἐμέ δέ ἐλαττοῦσθαι, ὅπως εἶπε ὁ τίμιος Πρόδρομος γιά τόν Χριστό. Ἄν δέν γίνει, λοιπόν, ὁ ἄνθρωπος σάν ψιχουλάκι –τόσο νά ταπεινωθεῖ– δέν μπορεῖ νά κάνει μέ τούς ἀνθρώπους καί συνέχεια θά νομίζει ὅτι ἐκεῖνοι τοῦ φταῖνε. Καί οἱ ἄλλοι, βέβαια, ἔχουν τά ἐλαττώματά τους. Δέν εἶναι ἄγγελοι. Ἀλλά ὅ,τι καί νά εἶναι ἐκεῖνοι, ὁ ἑαυτός μας εἶναι πού πρέπει νά διορθωθεῖ. Διορθώνεται κανείς καίρια, χωρίς νά χάνει χρόνο, ὅταν ταπεινωθεῖ. Τότε τά πάει μιά χαρά μέ τούς ἄλλους, χωρίς αὐτό νά ἔχει τήν ἔννοια τῆς δουλοπρεπείας. Ἡ ταπείνωση ἔχει πολλή ἀρχοντιά μέσα, ἀλλά πρέπει νά σέ φωτίσει ὁ Θεός, γιά νά ἀνακαλύψεις τό μυστικό, πρέπει νά σοῦ τό δώσει ὁ Θεός, γιά νά τό αἰσθανθεῖς.

«Διψᾶ ἡ ψυχή μου τόν Κύριο καί μέ δάκρυα Τόν ζητῶ. Πῶς νά μή Σέ ζητῶ; Ἐσύ πρῶτος μέ ζήτησες καί μοῦ ἔδωσες νά γευθῶ τή γλυκύτητα τοῦ Πνεύματός Σου τοῦ Ἁγίου· καί ἡ ψυχή μου Σέ ἀγάπησε ἕως τέλους», γράφει ὁ ἅγιος Σιλουανός.
Στόν ἅγιο βλέπει κανείς συνεχῶς τή δίψα, τόν πόθο, τόν καημό πού ἔχει γιά τόν Κύριο. Στόν βίο τοῦ ἁγίου φαίνεται ὅτι πέρασε πολλά, πάρα πολλά στό Ἅγιον Ὄρος πού εἶχε πάει. Καί ἔμεινε ἐκεῖ, ἀμετακίνητος στό νά ἀγωνίζεται. Ἀγωνίστηκε, ἀγωνίστηκε, ἔκλαψε, πέρασε εἰδικές δυσκολίες. Ὁ ἅγιος, βέβαια, ὄχι μόνο ἀπό τήν ἀρχή-ἀρχή πίστευε στόν Χριστό, ἀγάπησε τόν Χριστό, ἀλλά ἄρχισε νά κάνει καί τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, τό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί πρόκοψε πολύ στήν πνευματική ζωή καί ἔλαβε τό Πνεῦμα τό Ἅγιο. Καί ἐμεῖς πρέπει νά πιστεύουμε ὅτι θά ἔρθει μέρα πού θά μᾶς δώσει ὁ Θεός τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἐάν στρωθοῦμε στόν ἀγώνα αὐτό, στήν προσπάθεια αὐτή.

Ἄνδρες, γυναῖκες, νεώτεροι, πιό ἡλικιωμένοι, χρόνια καί χρόνια μέσα στήν πνευματική ζωή, καί ἀκόμη δέν ξέρουμε τόν ἑαυτό μας. Δέν μπορεῖ κανείς νά ζεῖ μέ ψευδαισθήσεις, νά ζεῖ ἐκτός πραγματικότητος. Ἀργά ἤ γρήγορα κάπου θά σκοντάψει, κάπου θά πέσει. Ἀργά ἤ γρήγορα θά φανεῖ ὅτι οἱ ἀδυναμίες του –πού τίς νόμιζε ἀρετές καί πίστευε σ᾿ αὐτές καί ὁρμοῦσε νά κάνει τοῦτο καί ἐκεῖνο– εἶναι πράγματι ἀδυναμίες. Ἀρχίζει τότε νά στενοχωρεῖται, νά ἄγχεται, νά ἄγεται καί νά φέρεται. Ὁπότε, ἄλλος κάνει σπασμωδικές κινήσεις καί ἀντιδρᾶ ἔτσι ἤ ἀλλιῶς, καί ἄλλος ἀφήνεται καί βουλιάζει, καθώς κυριεύεται ἀπό αὐτά. Κατά τά ἄλλα εἶναι χριστιανός. Ἀπό ποῦ ὥς ποῦ χριστιανός, τή στιγμή πού δέν ξέρεις ἀκόμη τόν ἑαυτό σου; Μόνο ἄν γνωρίσουμε τόν ἑαυτό μας, θά ἔχουμε τήν ἀνάλογη ταπείνωση καί μετάνοια, τήν ἀνάλογη διάθεση νά παραδοθοῦμε στόν Χριστό. Καί λίγο-λίγο θά μᾶς φωτίσει ὁ Κύριος καί θά μᾶς θεραπεύσει.

«Ἄν κάποιος πεῖ: ‘‘Ἀγαπῶ τόν Θεό’’, μισεῖ ὅμως τόν ἀδελφό του, εἶναι ψεύτης». Δέν εἶναι τυχαῖο αὐτό πού γράφει ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης. Πῶς λές ὅτι ἀγαπᾶς τόν Θεό, τόν ὁποῖο δέν βλέπεις, τή στιγμή πού δέν ἀγαπᾶς τόν συνάνθρωπό σου, τόν ὁποῖο βλέπεις; Δέν μπορεῖ νά πιστεύει στόν Θεό καί νά τόν ἀγαπᾶ ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος.
Ὄχι αὔριο, ἀλλά ἀπό αὐτή τή στιγμή νά ἀρχίσουμε νά ἀνοίγουμε τήν καρδιά μας, νά ἀγαπᾶμε τόν ὁποιονδήποτε συνάνθρωπό μας, ὅσο κακό κι ἄν θέλει νά μᾶς κάνει. Νά ἀρχίσουμε νά ἀνοίγουμε τόν ἑαυτό μας πρός τούς συγγενεῖς, τούς φίλους, πρός τούς ἀγνώστους, τούς ἀπίστους, τούς ἀγρίους, πρός τούς συμπαθεῖς, πρός τούς ἀντιπαθεῖς. Καί τότε θά νιώσουμε σάν νά ἀποκαλύπτονται οἱ ἄλλοι στήν καρδιά μας κατά τρόπο πού ποτέ δέν ἔγινε ἄλλη φορά. Καί –ὤ τοῦ θαύματος!– θά δοῦμε τήν ψυχή μας πιό ταπεινή, πιό δοσμένη στόν Θεό ἀπό ὅ,τι ἦταν πιό μπροστά.

Μπῆκε ὁ Χριστός στό καράβι τοῦ ἀποστόλου Πέτρου γιά νά μιλήσει στόν κόσμο. Καί μετά εἶπε νά προχωρήσουν στήν Τιβεριάδα γιά νά ψαρέψουν. Τότε λέει ὁ Πέτρος: «Κύριε, ὅλη τή νύχτα προσπαθήσαμε καί δέν πιάσαμε τίποτε, οὔτε ἕνα ψάρι». Δέν περίμενε ὁ Πέτρος νά τοῦ πεῖ ὁ Χριστός: «Ἄλλο τί ἔγινε τή νύχτα. Τώρα βάλε ξανά τό δίχτυ». Ἀλλά λέει ἀμέσως: Ἐπί τῷ ῥήματί σου χαλάσω τό δίκτυον. «Ἐπειδή τό λές, ὅμως, Κύριε, τώρα κιόλας θά ρίξω τό δίχτυ». Καί ἔριξε τό δίχτυ καί ἔπιασαν πολλά ψάρια, ὥστε νά βουλιάζουν τά καραβάκια.
Αὐτό εἶναι! Ἐφόσον ὑπάρχουμε σ᾿ αὐτόν τόν κόσμο, τήν ὥρα ἀκριβῶς πού αἰσθανόμαστε τελείως ἀποτυχημένοι, ἔχουμε τή δυνατότητα νά ἀρχίσουμε ἀπό τήν ἀρχή. Καί εἶναι ἕτοιμος ὁ Κύριος, καθώς ξέρει ἐκ τῶν προτέρων πῶς ἔχουν τά πράγματα γιά τόν καθένα μας, νά μᾶς πάρει ἀπό τό χέρι. Ἀρκεῖ νά τοῦ ποῦμε: Ἐπί τῷ ῥήματί σου χαλάσω τό δίκτυον.

Κοινώνησες; Ἀκόμη πιό πολύ πρέπει νά γυρίσεις στό σπίτι μέ τή διάθεση νά πεθάνεις μέ τόν Χριστό. Μήν πεῖς: «Κοινώνησα σήμερα, ἀλλά ὅταν πῆγα στό σπίτι, δέν μοῦ φέρθηκαν καλά καί πῆγε χαμένη ἡ θεία Κοινωνία». Ἔτσι πηγαίνει χαμένη ἡ θεία Κοινωνία; Ὅ,τι κι ἄν συναντήσεις στό σπίτι, τά χειρότερα πράγματα, δέν πειράζει, ἀφοῦ τά ἐπέτρεψε ἔτσι ὁ Θεός. Τό θέμα εἶναι τί θά κάνεις ἐσύ· ἄν ἐσύ, καθώς ἔχεις τόν Χριστό μέσα σου, προσπαθήσεις νά ἐνεργήσεις ἔτσι ὅπως θά ἐνεργοῦσε ὁ Χριστός, πού ἄφησε νά τόν πιάσουν, νά τόν δείρουν καί νά τόν ἀνεβάσουν στόν σταυρό, χωρίς νά ἀνοίγει τό στόμα του νά διαμαρτυρηθεῖ, ἐνῶ μποροῦσε νά τά ἀποφύγει ὅλα. Ἄν ἐνεργήσεις ἔτσι –καί μάλιστα εὐχαρίστως, ὄχι μουρμουρίζοντας, καί ἐπιπλέον χαίρεσαι πού σέ ἀξιώνει ὁ Θεός νά πάθεις γιά τήν ἀγάπη του– αὐτό σημαίνει ὅτι καί ἐσύ περπατᾶς τόν ἴδιο δρόμο: συσταυρώνεσαι μέ τόν Χριστό, γιά νά ἀναστηθεῖς μαζί του.