Ἐμεῖς γνωρίζουμε μερικά πράγματα, ἔχουμε μιά κάποια διάθεση, μιά εἰλικρίνεια, ἕναν πόθο, ἕναν καημό μέσα μας γιά τά πνευματικά πράγματα. Αὐτό εἶναι ἕνα κάτι, ἕνα δῶρο πού μᾶς δίνει ὁ Θεός. Κρίμα εἶναι νά μήν τό ἐκμεταλλευθοῦμε, νά μήν τό ἀξιοποιήσουμε. Χρησιμοποιώντας, λοιπόν, αὐτό τό δῶρο, ἄς κάνουμε τό καθῆκον μας: νά κλάψουμε, νά μετανοήσουμε γιά τίς ἁμαρτίες μας, νά κάνουμε τίς ἀρετές, τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, νά εἴμαστε πράοι, καθαροί στήν καρδιά, νά εἴμαστε εἰρηνοποιοί, ὑποχωρητικοί, νά δείχνουμε ἀγάπη, συγκατάβαση, φιλανθρωπία, νά συμπονέσουμε τόν ἄνθρωπό μας, νά ἀγαπηθοῦμε μεταξύ μας, νά εἴμαστε ἑνωμένοι. Γιατί εἴμαστε ὅλοι ἀδέλφια, ἀδελφοί τοῦ Χριστοῦ καί ἀδελφοί μεταξύ μας, παιδιά τοῦ ἰδίου πατέρα, πού θά ζήσουμε ἐδῶ ὡς παιδιά του καί θά φύγουμε ἀπό αὐτόν τόν κόσμο καί θά ζήσουμε αἰώνια μαζί του καί μέ ὅλους τούς ἁγίους ὡς παιδιά του.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Ρῶσος αἰχμαλωτίστηκε ἀπό τούς Τατάρους, καί αὐτοί τόν πούλησαν σέ ἕναν Ὀθωμανό ὡς σκλάβο. Καί ἐνῶ ἄλλοι πού αἰχμαλωτίστηκαν ἀλλαξοπίστησαν, αὐτός εἶπε: «Ἐγώ δέν ἀλλάζω τήν πίστη μου, ὅσο κι ἄν μέ βασανίσετε». Καί τόν εἶχε ὁ Ὀθωμανός στόν στάβλο νά περιποιεῖται τά ἄλογά του. Οὔτε γόγγυσε ὁ ἅγιος οὔτε παραπονέθηκε. Οἱ σημερινοί χριστιανοί, πού συνδυάζουν τήν πίστη τους μέ τήν καλοπέραση, ἄν τά πράγματα δέν ἔρθουν ὅπως τά περιμένουν, ἀμέσως χάνουν τήν πίστη τους, παραπονοῦνται, γογγύζουν, τά βάζουν μέ τόν Θεό. Ἔτσι δέν μπορεῖ νά εἶναι κανείς χριστιανός. Ἐμπιστευόμαστε τόν ἑαυτό μας στόν Χριστό, καί ἐκεῖνος θά ὁρίσει τή ζωή μας. Ἐκεῖνος θά κανονίσει τί δυσκολίες θά περάσουμε, ἄν θά ἀρρωστήσουμε, ἄν θά ἔχουμε ἄλλα βάσανα. Ὁ χριστιανός ὀφείλει νά ὑποτάσσεται στόν Θεό μέ ἐμπιστοσύνη, καί ὅ,τι κι ἄν συμβαίνει, νά δοξολογεῖ καί νά εὐχαριστεῖ τόν Θεό.

Ὁ ἄνθρωπος δέν παύει νά εἶναι κατ’ εἰκόνα Θεοῦ ἀκόμη καί μετά τήν πτώση. Ἀμαυρωμένο τό κατ᾿ εἰκόνα, ἀλλά ἐξακολουθεῖ νά εἶναι κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ. Πᾶς σέ ἕναν ἀρχαιολογικό χῶρο καί βλέπεις ἐκεῖ ἕνα ἄγαλμα, πού τοῦ λείπει τό χέρι, τοῦ λείπει ἕνα μάτι, ἀλλά ὡστόσο, τό λίγο αὐτό πού σώζεται μαρτυρεῖ τό μεγαλεῖο τοῦ ἀγάλματος αὐτοῦ.
Ἔτσι εἶναι καί ὁ ἄνθρωπος. Εἶναι πεσμένος, εἶναι ἐν ἁμαρτίαις, εἶναι ἀμαυρωμένο τό κατ᾿ εἰκόνα, ἀλλά εἶναι κατ᾿ εἰκόνα Θεοῦ. Γι᾿ αὐτό μᾶς καλεῖ ὁ Θεός, γι᾿ αὐτό σωζόμαστε. Δηλαδή, ὁ ἄνθρωπος δέν καταστράφηκε ἐντελῶς. Μπορεῖ νά ἀκούσει τόν Θεό, νά δεχθεῖ τόν λόγο τοῦ Θεοῦ, μπορεῖ νά ἀνταποκριθεῖ. Γι᾿ αὐτό καί ὁ Θεός δέν ἔρχεται μέ τό ζόρι νά μᾶς ξυπνήσει, νά μᾶς βάλει στόν δρόμο του. Κηρύττει, λέει τήν ἀλήθεια. Καί ὁ καθένας, καθώς δέν ἔχει χαθεῖ τό κατ᾿ εἰκόνα, μπορεῖ νά ἀκούσει, νά καταλάβει, μπορεῖ νά δεχθεῖ, νά ἀνταποκριθεῖ· μπορεῖ τελικά νά σωθεῖ.

Ἡ Πόλη, τίς ἡμέρες πού τήν πολιορκοῦσε ὁ Πορθητής, ἦταν μιά ὀρθόδοξη χριστιανική πόλη, ὅπου κατοικοῦσαν ὀρθόδοξοι χριστιανοί. Πόσο ὅμως ἡ ζωή τους ἦταν ἔτσι, ὥστε νά εἶναι μέσα τους ὁ Χριστός; Ἐν τούτοις –ὡς πρῶτο θέλημα– δέν θά ἤθελε ὁ Κύριος νά πέσει ἡ Πόλη, καί νά γίνει ὅλο ἐκεῖνο τό μακελειό, ὅλες ἐκεῖνες οἱ βαρβαρότητες καί τά φοβερά ἁμαρτήματα σέ βάρος τῶν χριστιανῶν. Δέν θέλει ὁ Θεός ἕνα τέτοιο πράγμα. Ἀλλά μπορεῖ νά εἶπε: «Ἐσεῖς πολύ στηρίζεστε στό θέλημά σας καί μέ λατρεύετε καί μέ πιστεύετε πολύ ἐξωτερικά. Στηριχθεῖτε, λοιπόν, στίς δυνάμεις σας». Καί ἀπέσυρε τή χάρη του.
Ἐμεῖς, ὡς ἀπόγονοι, ὡς παιδιά ἐκείνων, ἔστω ἐκ τῶν ὑστέρων, καταλάβαμε ὅτι ὅλη αὐτή ἡ ἀποτυχία, ἄν ἐπιτρέπεται νά ποῦμε τώρα, ἦταν γιά νά συνετισθοῦμε, νά ταπεινωθοῦμε, νά διορθώσουμε τή σχέση μας μέ τόν ἀληθινό Θεό, ὡς ἀληθινοί χριστιανοί; Τί κάναμε πρός τήν κατεύθυνση αὐτή;

Ὅσοι ἔχουμε κεκοιμημένους, ἀνθρώπους ἀγαπημένους πού εἶναι στόν ἄλλο κόσμο, μή φανταζόμαστε τόν νεκρό ὅτι εἶναι κλεισμένος κάπου. Ἁπλῶς ἀπό πλευρᾶς σωματικῆς ἀποσυντίθεται κανείς· Γῆ εἶ καί εἰς γῆν ἀπελεύσῃ. Χῶμα εἶσαι καί χῶμα θά γίνεις. Ἔτσι εἶναι ὁ ἄνθρωπος. Ὅμως, ἡ ψυχή του ζεῖ καί περιμένει τήν ἀνάσταση τοῦ σώματος νά ὁλοκληρωθεῖ. Ζεῖ καί εἶναι στά χέρια τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος τά ὁρίζει ὅλα, τά κυβερνάει ὅλα, τά ἔχει ὅλα στά χέρια του. Ἑπομένως, δέν εἶναι Θεός κάποιων ψυχῶν πού εἶναι στριμωγμένες σέ κάποιες ἀποθῆκες ἤ σέ κάποιες σπηλιές. Εἶναι Θεός ζώντων!
Τί ὡραῖα θά εἶναι νά μᾶς δώσει ὁ Θεός μετάνοια ὅσο εἴμαστε ἐδῶ στή γῆ, ταπείνωση, πίστη, ἐλπίδα καί ἀγάπη πρός τό πρόσωπό του, ὥστε νά μᾶς ἀξιώσει νά βρεθοῦμε κοντά του, στή βασιλεία του, καί νά πηγαίνουμε, ὅπως λέει στήν Ἀποκάλυψη, ὅπου πάει καί ὁ Κύριος. Ὁπότε παντοῦ θά πηγαίνουμε.

Σήμερα, ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς, ἔρχεται τό Ἅγιο Πνεῦμα. Εἶναι ἡ συγκλονιστικότερη ἡμέρα. Ὁ Χριστός ὄχι ἁπλῶς ἔγινε ἄνθρωπος καί κήρυξε τό Εὐαγγέλιο, ἀλλά καί ἑκουσίως θυσιάστηκε καί θανάτωσε τήν ἁμαρτία –ὅλο τό κακό πού ἦρθε ἕνεκα τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου– καί ἀναστήθηκε. Καί ἔρχεται τό Ἅγιο Πνεῦμα νά κάνει αὐτή τήν ἐργασία στόν καθένα πού θά θελήσει νά πιστέψει στόν Χριστό, νά τόν ἀκολουθήσει, νά γίνει μέλος τῆς Ἐκκλησίας. Τό Ἅγιο Πνεῦμα ἦταν ἐκεῖνο τό ὁποῖο μόρφωσε τόν Χριστό στήν κοιλία τῆς Παναγίας. Τήν ἀνθρώπινη φύση τήν ἔδωσε ἡ Παναγία ἐκ Πνεύματος Ἁγίου στόν Χριστό, πού εἶναι ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ. Ἁπλῶς, χρειαζόταν ἀπό τήν Παναγία νά πεῖ: Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου καί ἔγινε τό θαῦμα. Αὐτό νά ποῦμε καί ἐμεῖς, καί τό Ἅγιο Πνεῦμα θά μορφώσει πνευματικά τώρα τόν Χριστό στόν καθένα μας.

Διά τοῦ βαπτίσματος ἔχουμε τόν ἀρραβώνα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα μας. Μέ τό νά μᾶς δώσει τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, μᾶς καπάρωσε ὁ Θεός, μᾶς ἐμνηστεύθη, καί ἐμεῖς τό δεχτήκαμε· δέν μᾶς ἐξανάγκασε νά τό κάνουμε. Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα εἴμαστε ὁ καθένας καί ὅλοι μαζί ἡ νύμφη τοῦ Χριστοῦ καί ὁ Χριστός εἶναι ὁ Νυμφίος. Δέν τά προσέχουμε αὐτά, καί τελικά ἀδικοῦμε τόν ἑαυτό μας. Γι᾿ αὐτό, νά μήν ἡσυχάσουμε, ἀδελφοί μου, ἐάν δέν γίνει αὐτό. Νά προσευχηθοῦμε, νά κλάψουμε, νά ταπεινωθοῦμε μέ τή βεβαιότητα ὅτι μᾶς ἄνοιξε ὁ Θεός τόν δρόμο καί εἴμαστε ἀποφασισμένοι νά μποῦμε σ᾽ αὐτόν καί νά μαθητεύσουμε. Καί θά βρεῖ τρόπο τό Πνεῦμα τό Ἅγιο νά μᾶς φωτίσει νά δοθοῦμε περισσότερο, νά ἀφοσιωθοῦμε, ὥστε λίγο-λίγο, μέρα μέ τήν ἡμέρα νά κάνει τό ἔργο πού θέλει: νά μᾶς σώσει ἀπό τήν ἁμαρτία, νά μᾶς ἁγιάσει, νά μᾶς θεώσει. Διότι ἡ Ἐκκλησία εἶναι Ἐκκλησία ἁγίων καί ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ εἶναι κοινωνία ἁγίων.