Ἡ Παναγία εἶναι ταπεινή, τόσο ταπεινή πού δέν παίρνει ἄλλο. Καί ἀκριβῶς ἐπειδή εἶναι ταπεινή, ρίχνει τό βλέμμα του ὁ Θεός ἐπάνω της καί τῆς ἐμπιστεύεται τή χάρη του, τή χαριτώνει. Ἔτσι, μπορεῖ νά λέει ἡ Παναγία: ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατός, νά τό βλέπει αὐτό, νά τό νιώθει καί καθόλου νά μήν τήν ἐπηρεάζει ἀρνητικά αὐτό.
Ποῦ νά συμβεῖ κάτι τέτοιο σέ ἕναν χριστιανό τῆς ἐποχῆς μας; Ποῦ νά ἐμπιστευθεῖ ὁ Θεός κάτι ἀπό τή θεότητά του, κάτι ἀπό αὐτό τό φοβερό μεγαλεῖο πού θέλει νά ἐμπιστευθεῖ σέ κάθε ἄνθρωπο; Πέρα ἀπό τό ὅτι ὁ ἴδιος θά διαλυθεῖ καί δέν θά μπορέσει νά βαστάσει αὐτό τό βάρος, γενικότερα θά φουσκώσει, θά ὑπερηφανευθεῖ, θά γίνει ἀλαζών, θά τερατοποιηθεῖ. Διότι δέν εἶναι ταπεινός ὁ ἄνθρωπος, δέν εἶναι στή βάση του, δέν ἔχει συνείδηση τῆς πραγματικότητός του. Τί πρέπει νά γίνει, λοιπόν; Νά ἀρχίσει σιγά-σιγά νά ταπεινώνεται· καί ἐδῶ εἶναι ὅ,τι χρειάζεται ἡ Παναγία.

Νά προσφέρουμε τόν ἑαυτό μας στόν Θεό, νά συγκατατεθοῦμε ὅπως ἡ Παναγία μέ τήν ἔννοια: «Ἀνάλαβέ με, Θεέ μου, καί ὁδήγησέ με ἐσύ», ἀλλά καί μέ τήν ἔννοια ὅτι πιστεύουμε ἀπόλυτα πώς αὐτό πού θέλει ὁ Θεός θά τό κάνει μέσα μας –οὐκ ἀδυνατήσει παρά τῷ Θεῷ πᾶν ῥῆμα. Ἔτσι, ὡς ἄλλοι δοῦλοι τοῦ Θεοῦ νά τοῦ δώσουμε ὅλη τήν ψυχή μας διά τῆς πίστεως, τῆς ὑπακοῆς, τῆς ἀγάπης, τῆς ἀφοσιώσεως. Βέβαια, δέν εἶπε ἡ Παναγία: Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου· γένοιτό μοι κατά τό ῥῆμά σου, καί τέλειωσαν ὅλα· τότε ἄρχισαν ὅλα. Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα πόσα πέρασε, ἕως ὅτου νά ἔρθει ἡ ὥρα πού ἐκοιμήθη καί ἦρθε ὁ Υἱός της νά πάρει τήν ψυχή της στόν οὐρανό, ὅπως θά γίνει μέ τόν καθένα μας! Τί θά περάσουμε ὁ Θεός ξέρει. Ἀλλά ἐμεῖς νά μείνουμε ἀκλόνητοι στήν ὑπόσχεση πού δίνουμε στόν Θεό, ἀπόλυτα πεπεισμένοι ὅτι ὁ Κύριος θά μᾶς περάσει ἀπό ὅλα καί θά μᾶς ὁδηγήσει στή σωτηρία.

Ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες νά σκεφτοῦμε σοβαρά: Οἱ ἐχθροί μας, βέβαια, δέν μᾶς λυποῦνται καί κάνουν ὅ,τι κάνουν. Ἀλλά πῶς ὁ Θεός, ἡ Παναγία τούς ἀφήνουν; Ὁπωσδήποτε, ὁ Θεός μᾶς πονάει, δέν θέλει νά ὑποφέρουμε, ἡ μητέρα του ἀκόμη πιό πολύ. Καί ὅμως, τόσα γίνονται, καί δέν ξέρουμε τί θά γίνει στό μέλλον. Πιστεύω ὅτι φταῖμε καί χρειάζεται νά μετανοήσουμε. Πέσαμε σέ μιά φοβερή πλάνη. Προπαντός στά χρόνια μας φαίνεται πάρα πολύ αὐτό πού κυρίευσε τούς ἀνθρώπους. Ναί μέν τρέχουν στήν Παναγία, ζητοῦν τή βοήθεια τοῦ Θεοῦ, ἀλλά οὔτε λόγος γιά μετάνοια, οὔτε λόγος ὅτι ἁμαρτήσαμε, ὅτι κάπου σφάλλουμε. Τίποτε! Τί γίνεται; Αὐτό, φαίνεται, εἶναι μιά ἀρρώστια καί μιά ἐπιτυχία τοῦ διαβόλου. Ὁρισμένες ψυχές πρόθυμα κάνουν κάποιον κόπο, νά προσευχηθοῦν, ἄς ποῦμε· ἀλλά καμιά αἴσθηση ὅτι ἔσφαλαν, ὅτι ἁμάρτησαν, ὅτι ἔκαναν τό θέλημά τους καί ὄχι τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Αὐτό νά προσέξουμε, ἀδελφοί μου.

Ὁ ἀββᾶς Δωρόθεος φρονεῖ ὅτι τό πᾶν εἶναι ἡ ταπείνωση. Σέ ὅποια κατάσταση κι ἄν βρίσκεσαι –ἔγινε τοῦτο, ἔγινε ἐκεῖνο– ταπεινώσου. Δέν χρειάζεται νά ἔχει κανείς ἄλλες ἀρετές γιά νά ταπεινωθεῖ· ὄχι. Ἴσα-ἴσα, οἱ ἁμαρτίες, τά πάθη, ἡ ὅλη ἀκαταστασία βοηθοῦν νά ταπεινωθεῖ κανείς. Καί ὅταν ταπεινωθεῖς, ἡ ταπεινοφροσύνη εἶναι ὅπως μιά γλάστρα: βάζεις στή γλάστρα χῶμα καί ἐκεῖ φυτεύεις ὅ,τι θέλεις.
Κάνεις μετάνοιες, κάνεις προσευχές, κάνεις ἀγρυπνίες, ἀλλά, ἄν δέν νοιάζεσαι νά ἔχεις ταπεινοφροσύνη μέσα σου, δέν ὠφελεῖσαι. Ὅταν κανείς κάνει διάφορα πνευματικά πράγματα, ἄν δέν προσέξει, ὑπερηφανεύεται. Ἐνῶ ὁ ταπεινός δέν θά θυμώσει ποτέ, δέν θά ὀργιστεῖ, δέν θά ἀδικήσει, δέν θά κατακρίνει, δέν θά γλεντάει τή ζωή. Μέ τήν ταπεινοφροσύνη καί ὅλες οἱ ἀρετές θά ἔρθουν στήν ψυχή σου καί εἶναι ἀσφαλισμένη ἡ ψυχή σου.

Παντοῦ καί πάντοτε νά χαιρόμαστε, ὄχι γιά τόν ἑαυτό μας –ἐμεῖς εἴμαστε ἁμαρτωλοί– ἀλλά γιά τόν Χριστό μας, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἀληθινός Θεός μας, πού ἔγινε ἄνθρωπος· νά χαιρόμαστε γιά τήν Παναγία πού γέννησε τόν Χριστό καί νά μή φοβόμαστε τίποτε. Δέν εἴμαστε ἐμεῖς ὅπως οἱ ἄλλοι ἄνθρωποι, οἱ καημένοι, πού εἶναι μόνοι μέ μόνο τόν ἑαυτό τους καί μέ τά ἐπιτεύγματά τους, στά ὁποῖα στηρίζονται. Ὁ χριστιανός στηρίζεται στόν Θεό, πού εἶναι τό πᾶν, καί δέν ἔχει νά φοβηθεῖ τίποτε. Νά χαιρόμαστε λοιπόν παντοῦ καί πάντοτε, καί ἰδιαίτερα αὐτές τίς ἡμέρες, πού θά ἑορτάσουμε τήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου. Τελικά, νά χαιρόμαστε, διότι θά μπορούσαμε νά μήν ὑπάρχουμε καθόλου ἤ νά ζοῦμε στήν ἄγνοια, νά εἴμαστε στήν πλάνη, στό σκοτάδι, καί ὁ Θεός βρῆκε τρόπο καί μᾶς ἔφερε κοντά του, μᾶς ἔβαλε στόν δρόμο του. Καί ἤδη ἡ Παναγία μας, πού εἶναι μητέρα του, γίνεται καί δική μας μητέρα. Τί ἄλλο θέλουμε;

Πάντας συνηγάγετο πρός εὐφροσύνην τούς πιστούς, μᾶς λέει ἕνας ὕμνος πού ψάλλουμε στήν ἑορτή τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Σήμερα μᾶς συγκεντρώνει ἡ Παναγία νά εὐφρανθοῦμε! Νά γεμίσει ἡ ψυχή μας ἀπό εὐφροσύνη καί ἀγαλλίαση καί φυσικά ἀπό εὐγνωμοσύνη καί εὐχαριστία. Νά τό πιστέψουμε αὐτό καί νά τό πάρουμε ἔτσι ἀκριβῶς.
Διότι κανείς σπεύδει ἀμέσως νά πεῖ: «Μά, εἶμαι ἔτσι, εἶμαι ἀλλιῶς, νιώθω ἔτσι, νιώθω ἀλλιῶς· πῶς θά χαρῶ;» Θά χαρεῖς, ἀφοῦ ὅλα αὐτά τά τακτοποιεῖ ὁ Θεός. Ἐάν ἐσύ αἰσθάνεσαι ἐν ἐκκρεμότητι, εἶναι γιατί δέν μετανοεῖς, εἶναι γιατί δέν ἐμπιστεύεσαι τόν ἑαυτό σου στόν Χριστό, ἀλλά νομίζεις ὅτι ἐσύ θά διορθώσεις τόν ἑαυτό σου. Ὄχι! Ὁ Κύριος θά σέ διορθώσει. Ὁ Κύριος θά σέ συγχωρήσει. Ὁ Κύριος θά σέ ἀπαλλάξει ἀπό τήν ἁμαρτία, ὁ Κύριος θά σέ καθαρίσει. Λοιπόν, ἡ Παναγία μᾶς καλεῖ νά γιορτάσουμε. Νά τό πιστέψουμε αὐτό καί νά ξενοιάσουμε ἀπό ὅλα τά ἄλλα.

Ὁ Κύριος κάνει λόγο γιά κάποιον ἄρχοντα πού χάρισε ἕνα μεγάλο χρέος σέ ἕναν δοῦλο του. Καί ὁ δοῦλος αὐτός ὄχι μόνο δέν χάρισε τό πολύ μικρό χρέος ἑνός συνδούλου του, ἀλλά τόν πῆγε καί στή φυλακή.
Στίς ἡμέρες μας ἡ σημερινή παραβολή εἶναι ὅ,τι χρειάζεται. Διότι, ὄχι μόνο κατά συγκεκριμένο τρόπο δέν συγχωρεῖ κανείς τά σφάλματα τῶν ἄλλων, ἀλλά γενικά ὁ καθένας νομίζει ὅτι φταῖνε οἱ ἄλλοι. Πολύ σπάνια νά βρεθοῦν ἄνθρωποι πού πάντοτε βλέπουν τό δικό τους σφάλμα, τό δικό τους ἐλάττωμα, τή δική τους αἰχμή, τή δική τους κακή συμπεριφορά καί πρόθυμα-πρόθυμα συγχωροῦν καί τό πιό χτυπητό σφάλμα τῶν ἄλλων ἀπέναντί τους. Εἶναι μιά καθολική ἀρρώστια αὐτό σήμερα. Καί χρειάζεται τό συντομότερο νά συνειδητοποιήσουμε τήν ἀσθένειά μας, νά δοῦμε καλά τό φταίξιμό μας καί νά πᾶμε στόν Χριστό νά μᾶς θεραπεύσει. Καί θά τό κάνει ὁ εὔσπλαχνος Θεός.