Ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει ἡσυχία, ἅμα δέν αἰσθανθεῖ ὅτι συγχωρήθηκαν, ὅτι συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες του. Καί, νομίζω, ἐγκληματεῖ κανείς κυριολεκτικά, ὅταν, ἐνῶ ὑπάρχει αὐτή ἡ δυνατότητα νά συγχωροῦνται οἱ ἁμαρτίες –ἐδόθη ἡ ἐξουσία αὐτή ἀπό τόν Χριστό στούς μαθητάς του, στήν Ἐκκλησία, στούς διαδόχους τῶν μαθητῶν μέσα στήν Ἐκκλησία– οἱ ἄνθρωποι ἀμελοῦν· ἀμελοῦν καί δέν ἐξομολογοῦνται γνήσια, ἀληθινά, γιά νά λάβουν συγχώρηση.
Πόσοι καί πόσοι δέν πηγαίνουν νά ἐξομολογηθοῦν. Ἀλλά καί αὐτῶν πού ἐξομολογοῦνται εἶναι πολύ φτωχή ἡ ἐξομολόγησή τους, πολύ ρηχή, πολύ ἀβαθής. Ἅμα δέν ἐκθέσεις τό ἐγώ, μέ τήν ἔννοια δηλαδή νά ἀποκαλυφθεῖ ἡ ὅλη κακία τοῦ ἐγώ, ἡ ὅλη ἔπαρση πού ὑπάρχει μέσα στό ἐγώ, γιά νά τό νιώσεις αὐτό καί νά μετανοήσεις, ἡ ἐξομολόγησή σου ἔχει περιφερειακό, ἐπιφανειακό, ἀβαθή χαρακτήρα.

Δέν ἔχουμε πιάσει ἀκριβῶς τό γνήσιο, τό ἀληθινό πνεῦμα τῆς χριστιανικῆς ζωῆς καί κάποια θέματα δέν τά καταλαβαίνουμε σωστά. Ὅπως, ὅταν πεῖ κανείς ἕνα ψέμα, γιά νά τό στηρίξει, πρέπει νά λέει συνέχεια ψέματα, ἔτσι, ὅταν κανείς στό βασικό θέμα τῆς πίστεως πάρει λάθος τά πράγματα, ἀπό ἐκεῖ καί πέρα ὅλα θά εἶναι ἐσφαλμένα. Ὅπως κάποιοι πού μπαίνουν στή γραμμή ὁ ἕνας πίσω ἀπό τόν ἄλλο· ἐάν ξεφύγει λίγο ὁ δεύτερος καί λίγο ὁ τρίτος κτλ., ἐκεῖ πού θά τελειώσουν, θά εἶναι πολύ πιό μακριά ἀπό τό μέρος πού θά εἶχαν βρεθεῖ, ἄν πήγαιναν ἐντελῶς εὐθεία. Λίγο λάθος νά κάνεις, αὐτό ὅλο καί μεγαλώνει ἔπειτα καί ὅλο καί σέ ἀπομακρύνει ἀπό τήν ἀλήθεια. Δέν φτάνει λοιπόν νά εἶσαι ἁπλῶς χριστιανός. Νά βεβαιωθεῖς ὅτι εἶσαι ἀληθινός χριστιανός, ὅτι πιστεύεις σωστά, ὅτι γνωρίζεις τήν ἀλήθεια τοῦ Θεοῦ καί συμμορφώνεσαι πρός αὐτήν μέσα στήν Ἐκκλησία. Ἀλλιῶς, καί ἄν ἀκόμη κοπιάσεις πολύ, ματαιοπονεῖς.

Μπορεῖ νά εἶσαι ἅγιος καί πάλι ὁ ἄλλος νά τά βάλει μαζί σου καί νά σέ σταυρώσει κιόλας, ὅπως ἔγινε μέ τόν Χριστό. Ἐμεῖς θέλουμε νά εἴμαστε καλοί χριστιανοί, ἀλλά δέν τό σηκώνουμε, ἄν χρειαστεῖ νά μᾶς σταυρώσουν. Ὄχι τόσο μέ τήν ἔννοια ὅτι θά πονέσουμε καί δέν τό ἀντέχουμε, ἀλλά διότι τήν ὥρα πού οἱ ἄλλοι δέν θά σοῦ φερθοῦν καλά, μέσα σου θά πέσει τό εἴδωλο, ἡ καλή ἰδέα πού εἶχες γιά τόν ἑαυτό σου, καί αὐτό δέν μπορεῖς νά τό σηκώσεις. Αὐτό εἶναι ἡ τυραννία σου. Ἐνῶ ἄν τό πάρεις ταπεινά: «Ἄχ, Θεέ μου, καλά πού δέν ἔγιναν χειρότερα τά πράγματα! Νά ᾿ναι εὐλογημένο, Θεέ μου! Τέτοια μοῦ χρειάζονται καί χειρότερα», θά δεῖς ὅτι ἀμέσως ἔχεις ἄλλη κατάσταση· χωρίς νά σημαίνει ὅτι θά πᾶνε ὅλα καλά. Δέν ξέρουμε ἀνά πᾶσαν στιγμήν τί θά γίνει. Ὁ Θεός τά ξέρει αὐτά. Πάντως, ὅ,τι ἐπιτρέψει ὁ Θεός νά γίνει, θά εἶναι γιά καλό μας, ὅταν ἐμεῖς πάρουμε σωστή στάση καί ὅταν τό ἑρμηνεύσουμε σωστά.

Ὡς ἄνθρωπος πού ἔχεις μιά γνώση τῆς ἀποκαλύψεως, μιά γνώση τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ, νά δεῖς καλά τί εἶσαι καί τί θά ἔπρεπε νά εἶσαι. Βαπτίστηκες, ἔγινες χριστιανός· ἀπό ἐκεῖ καί πέρα εἶσαι χριστός, πρέπει νά εἶσαι χριστός, καί ἡ ζωή σου νά εἶναι ζωή Χριστοῦ. Ἑπομένως, δέν εἶσαι ἁπλῶς ἄνθρωπος, ὅπως εἶναι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι. Δέν πρέπει νά εἶσαι ἁπλῶς ἄνθρωπος, ἀλλά νά εἶσαι ὅλο αὐτό πού εἶναι ὁ Χριστός, δηλαδή πλήρης Πνεύματος Ἁγίου, πλήρης θείου φωτός, καί νά ἔχεις αἴσθηση αὐτῆς τῆς ἄλλης ζωῆς, τῆς ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι ζωῆς.
Νά προβληματιστοῦμε σοβαρά μέσα μας: «Γιά στάσου. Ὅταν θά φύγουμε ἀπό αὐτόν τόν κόσμο, μήπως τελικά, καίτοι εἴμαστε χριστιανοί, βρεθοῦμε σέ μιά κατάσταση πού θά ἀποδειχθεῖ ὅτι δέν ἔχουμε μυηθεῖ στό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, δέν ἔχουμε ἀγαπήσει τά τοῦ Θεοῦ, δέν τά ἔχουμε καταλάβει;»

Ἐξηγεῖ ὁ ἅγιος Σωφρόνιος ὅτι μέ τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ…» ὁμολογεῖς τόν Χριστό, τή θεότητα τοῦ Χριστοῦ, ὅτι αὐτός εἶναι ὁ Κύριος, αὐτός εἶναι τό πᾶν, καί ἐσύ συντετριμμένος, τεταπεινωμένος, μετανοημένος ἔχεις τήν αἴσθηση ὅτι εἶσαι ἁμαρτωλός, ὅτι καθόλου δέν εἶσαι γιά τόν Χριστό. Ἀλλά ξέρεις ὅτι ἐκεῖνος εἶναι ὅλος ἀγάπη καί ἔλεος, καί σπεύδεις ἐκεῖ: «…ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλό».
Θά ἀναρωτηθεῖ ἴσως κάποιος: «Μά, οἱ ἁμαρτίες;» Γιατί εἶναι ὁ Χριστός; Ἀκριβῶς γιά νά πάρει τίς ἁμαρτίες νά τίς συγχωρήσει, νά σέ καθαρίσει. Ὁ Χριστός λέει: Μείνατε ἐν ἐμοί κἀγώ ἐν ὑμῖν. «Ἄν δέχεστε τά λόγια μου καί κάνετε τίς ἐντολές μου, ἐγώ εἶμαι μέσα σας καί ἐσεῖς μέσα μου. Ἔτσι θεώνεστε». Σάν, τρόπον τινά, νά σβήνεις ἀπό ἀπόψεως κενοδοξίας καί ὑπερηφανείας. Ἐφόσον ξεμυτίζει ἀπό μέσα σου: «Κάτι εἶμαι ἐγώ ἐν σχέσει μέ τούς ἄλλους», τά ἔχασες ὅλα!

Στή σημερινή κοινωνία ὅλοι εἶναι ἐπί ποδός γιά ὅ,τι βλάπτει τή σωματική ὑγεία: Καί νά προσέξουμε καί καλούς γιατρούς νά ἔχουμε καί καλά φάρμακα καί νά πᾶμε καί στά γυμναστήρια… Καθόλου δέν σκεφτόμαστε αὐτό πού εἶπε ὁ Κύριος στόν παραλυτικό, ὅπως ἀκούσαμε στήν εὐαγγελική περικοπή: Τέκνον ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Χριστιανικό ἔθνος ἐμεῖς καί πουθενά δέν γίνεται λόγος: «Μήπως ζοῦμε στήν ἁμαρτία; Μήπως πολλά πράγματα πού παθαίνουμε ὀφείλονται στήν ἁμαρτία;» Τίποτε! Βέβαια, δέν εἶναι τά παθήματα σάν νά παραμονεύει ὁ Θεός, μόλις ἁμαρτήσεις, νά σέ τιμωρήσει. Ἀλλά ἐπιτρέπει ὁ Θεός νά σοῦ ἔρθει κάτι, γιά νά ταρακουνηθεῖς, νά πιστέψεις, νά μετανοήσεις, νά ταπεινωθεῖς. Καί –ὤ τοῦ θαύματος– θά δεῖς μπροστά σου, ὄχι ἁπλῶς σάν νά σέ σηκώνει ἀπό τό κρεβάτι ὁ Κύριος, παράλυτον ὄντα, ἀλλά πολύ περισσότερο· σέ ἀναλαμβάνει, καί βλέπεις ὅτι τό καθετί εἶναι ὑπέρ σου.

Παλαιότερα εἶχε δημιουργηθεῖ ἕνα θέμα, καί κάποιοι ὑποστήριζαν ὅτι πρέπει οἱ ἱερεῖς νά βγάλουν τά ράσα, νά μή φοροῦν ράσα. Καί πήγαιναν στόν ὅσιο Παΐσιο –γιόρταζε χθές– καί τόν ρωτοῦσαν. Καί αὐτός, γιά νά μήν κάθεται νά λέει σέ ὅλους ὅ,τι εἶχε νά πεῖ, παίρνει καί βγάζει τή φλούδα ὅλη γύρω-γύρω ἀπό μιά ἐλιά –εἶχε κάτι ἐλιές γύρω ἀπό τό κελάκι του– καί ἡ ἐλιά ξεράθηκε. Ὅταν, λοιπόν, ἐρχόταν κάποιος καί τόν ρωτοῦσε σχετικά, τόν ἔστελνε στήν ἐλιά: «Πήγαινε νά δεῖς τήν ἐλιά». «Εἶναι ξερή», τοῦ ἔλεγε ὁ ἐπισκέπτης. «Γιατί ξεράθηκε; Ξέρεις;» Ἄλλος ἤξερε, βέβαια, νά πεῖ, ἄλλος δέν ἤξερε. Καί τοῦ ἔλεγε: «Νά, γιατί ἔβγαλα τή φλούδα. Ἔτσι, τό ράσο μπορεῖ νά εἶναι ἕνα ροῦχο, ἀλλά εἶναι τόσο δεμένο μέ τόν μοναχό, μέ τόν κληρικό, πού ἄν τό βγάλουμε, εἶναι σάν νά βγάζουμε τή φλούδα ἀπό τήν ἐλιά, ἤ σάν νά βγάζουμε τό δέρμα ἀπό τόν ἄνθρωπο».