Μεγάλος λόγος γίνεται σήμερα ὅτι «ἔχουμε προβλήματα, νά λύσουμε τά προβλήματα». Λένε οἱ ἄνθρωποι: «Ἔχουμε νά κάνουμε τοῦτο, ἔχουμε νά κάνουμε ἐκεῖνο». Ἐν τῷ μεταξύ δέν ἔρχονται τά πράγματα ὅπως τά περιμένουν. Ἑπομένως, ἤ δέν μποροῦν νά κάνουν αὐτό πού θέλουν ἤ δέν τούς βγαίνει ἔτσι πού περιμένουν. (Καί μιλοῦμε γιά τόν χριστιανό πού πῆρε στά σοβαρά τά πράγματα καί θέλει νά γίνει ἀληθινός χριστιανός.) Ὁπότε ἤ ἀδιαφορεῖ κανείς καί τά κουκουλώνει, ἤ ἔχει μέσα του ἀνησυχία τί θά γίνει μέ τή μιά περίπτωση, μέ τήν ἄλλη περίπτωση, τί θά γίνει μέ τό ἕνα θέμα, μέ τό ἄλλο θέμα –μάλιστα ἄν εἶναι καί ὑπεύθυνος ἀπέναντι σέ ἄλλους. Ὅμως, δέν εἶναι αὐτό τό θέμα! Ὅ,τι χρειάζεται θά τό δώσει ὁ Κύριος. Ὅ,τι χρειάζεται νά γίνει, ὅποτε χρειάζεται νά γίνει, θά τό δώσει ὁ Κύριος· θά οἰκονομήσει νά ἔρθουν ἔτσι τά πράγματα, ὥστε νά γίνει· νά γίνει αὐτό πού θέλει ὁ Κύριος στήν κατάλληλη ὥρα.

Δέν μπορεῖς νά ἀπαρνηθεῖς τόν ἑαυτό σου, ἄν δέν πιστέψεις στόν Χριστό· ὄχι μέ τήν ἔννοια νά παρακαλέσεις: «Ἄχ, Χριστέ μου, κάνε μου αὐτό!» Πόσες φορές προσεύχεσαι καί θέλεις νά ἔρθει, τρόπον τινά, μαγικά ὁ Χριστός νά κάνει αὐτό πού ζητᾶς. Δέν εἶναι τόσο αὐτό τό θέμα. Τό ὅτι ἔχεις κάτι τό ὁποῖο ἐπιμένει καί εἶναι κολλημένο ἐπάνω σου –ὅλα αὐτά τά ἀρνητικά πού ἔχουμε ὁ καθένας μας– σημαίνει ὅτι δέν γιατρεύεσαι ἀλλιῶς, δέν ἀποφασίζεις ἀλλιῶς νά ἀπαρνηθεῖς τόν ἑαυτό σου. Ἄλλο εἶναι νά θέλεις νά φύγει ἕνα κάτι πού σέ ἐνοχλεῖ, καί ἄλλο εἶναι νά θέλεις νά φύγει μαζί μέ αὐτό ὁ ἑαυτός σου: ?? ἐγωισμός σου, ἡ οἴησή σου. Ἐκεῖ πρέπει νά φτάσουμε! Ἁπλά εἶναι τά πράγματα. Ἀλλά χρειάζεται λίγο νά ξέρει κανείς. Καί δέν εἶναι τόσο θέμα γνώσεων. Βλέπεις μιά γιαγιούλα, οὔτε γράμματα ξέρει οὔτε τίποτε, καί δέν ἔχει δυσκολία νά τό καταλάβει αὐτό. Πῶς γίνεται αὐτό; Θέλει νά λυτρωθεῖ πραγματικά. Βρῆκε τό μυστικό.

Ἄν πιστέψεις καί νιώσεις βαθιά μέσα σου ὅτι εἶσαι μή ὤν, τότε οὔτε ὁ διάβολος οὔτε ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός σου –πού ἐπιτίθεται ἄγρια καί μέ μίσος, μέ τίς διάφορες καταστάσεις στό βάθος τῆς ὑπάρξεώς σου, πού δέν σέ ἀφήνουν νά ὑποταχθεῖς στόν Θεό– οὔτε καί κανένας ἄλλος ἐχθρός μπορεῖ νά σοῦ κάνει κακό, ἀφοῦ ὡς μή ὤν πού εἶσαι, δέν μπορεῖ κάν νά σέ βρεῖ ὁ ἐχθρός.
Ὁ ἀββᾶς Βαρσανούφιος στή βίβλο του μᾶς λέει σχετικά μέ τούς λογισμούς: Πρέπει νά κάνεις πώς δέν ἄκουσες, πώς δέν πῆρες εἴδηση κάν. Νά μήν κάνεις φανερή τήν παρουσία σου στόν ἐχθρό, ὁπότε ἐκεῖνος θά σηκωθεῖ νά φύγει. Ποιόν νά φοβερίσει, σέ ποιόν νά ἐπιτεθεῖ; Αὐτό δέν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρά ταπείνωση μέχρι ἐκεῖ πού δέν πάει ἄλλο. Ἀφήνεσαι, ὄχι, βέβαια, νά ἄγεσαι καί νά φέρεσαι ἀπό τόν ἑαυτό σου, ἀλλά μέ ἐμπιστοσύνη στόν Θεό. Καί πείθεσαι ὅτι, ἄν λυτρωθεῖς ἀπό τόν παλαιό ἄνθρωπο, θά τό κάνει ὁ Θεός.

Εἴμαστε ἄραγε οἱ χριστιανοί ἀναπαυμένοι στόν Θεό; Εἶναι τό μέλημά μας πῶς θά ταπεινωθοῦμε, πῶς θά μετανοήσουμε, πῶς θά ἀνταποκριθοῦμε στόν Κύριο, πῶς θά τόν ἀγαποῦμε, πῶς θά νιώθουμε ὅτι ὁ Θεός κυβερνάει; Πολλές φορές βάζει κανείς ὡς σκοπό: «Πρέπει νά τό τελειώσω αὐτό, πρέπει νά τακτοποιήσω ἐκεῖνο, πρέπει νά βολέψω τούς ἄλλους». Δέν εἶναι αὐτό τό ζητούμενο. Ἀλλά τί; Ἀφήνεσαι στόν Θεό. Αὐτό τό περιμένει ὁ Θεός, τό θέλει. Δέν εἶναι τό θέμα ἁπλῶς νά προσπαθεῖ κανείς, ἁπλῶς νά ἀγωνίζεται· δέν βγαίνει τίποτε ἔτσι. Ὅλα ὁ Θεός τά κάνει. Ὅμως ὁ ἄνθρωπος ὀφείλει πρόθυμα νά γίνεται ὄργανο τοῦ Θεοῦ.
Ἕνας συνηθισμένος ἄνθρωπος ἦταν ὁ ἅγιος Παρθένιος. Γράμματα δέν ἤξερε, πολλά πράγματα δέν ἤξερε· αὐτό πού ἤξερε, αὐτό ἔκανε πρόθυμα-πρόθυμα: ἔδινε ψάρια σέ ὅλους, τούς χόρταινε. Καί ὁ Θεός τοῦ ἔδωσε τή χάρη ἀκόμη καί θαύματα νά κάνει.

Πῶς ἐπιστρέφει ὁ ἄσωτος; Τίποτε δέν ἔχει. Ὅλα ὅσα πῆρε τά κατασπατάλησε καί κοντεύει καί ὁ ἑαυτός του νά ἐκλείψει, καθώς πεθαίνει ἀπό τήν πείνα. Ὅσο δικαιώνει τόν ἑαυτό του, ὅσο νομίζει ὅτι εἶναι ἀδικημένος, δέν εἶναι στά καλά του. Ὅταν ὅμως ἔρχεται εἰς ἑαυτόν, τελείως καταδικάζει τόν ἑαυτό του. Λέει: Οὐκ εἰμί ἄξιος κληθῆναι υἱός σου. Καί ἔτσι ἐπιστρέφει καί μένει γιά πάντα στό σπίτι τοῦ πατέρα του.
Ἄς ποῦμε καί ἐμεῖς: «Ἤμουν ἐκτός ἑαυτοῦ· τώρα κατάλαβα ὅτι τό φταίξιμο εἶναι δικό μου. Δέν εἶμαι ἄξιος παρά νά μέ πετάξεις, Κύριε». Ἐμεῖς, τάχα κάτι εἴμαστε καί ἔτσι πηγαίνουμε στόν Θεό. Τελικά προσπαθεῖς νά περισώσεις τόν ἑαυτό σου, νά αὐτοδικαιωθεῖς. Ἄν πραγματικά καταλάβεις ὅτι ὁ Θεός εἶναι φιλάνθρωπος, οὔτε ἕνα λεπτό δέν δίνεις στήν ἁμαρτωλή σου ζωή. Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τόσο σέ λιώνει, πού σοῦ εἶναι ἀδιανόητο νά ξαναγυρίσεις στήν ἁμαρτία.

Ὁ Σαπρίκιος ὁ ἱερέας εἶχε ἔχθρα πρός τόν ἅγιο Νικηφόρο. Ὅταν κλήθηκε νά μαρτυρήσει, ὁ ἅγιος τόν πλησίασε καί τοῦ ζήτησε συγχώρηση. Ἀλλά ἐκεῖνος δέν τόν δέχθηκε. Βλέπουμε ὅτι ὁ Σαπρίκιος ἦταν αἰχμάλωτος στό πεῖσμα του, στήν ὀργή, στή μνησικακία. Ὅμως, ὅσο κι ἄν ἦταν δεμένος μέ αὐτά, θά μποροῦσε νά πεῖ: «Ἔχεις δίκαιο, Νικηφόρε. Ἀλλά τί ἔχω μέσα μου, καί δέν μέ ἀφήνει; Προσευχήσου νά μέ βοηθήσει ὁ Θεός νά φύγει αὐτό τό ἄχτι ἀπό μέσα μου. Δέν τό αἰσθάνομαι, ἀλλά, ὅσο ἐξαρτᾶται ἀπό μένα, νά εἴμαστε συγχωρημένοι. Νά μᾶς συγχωρήσει καί τούς δύο ὁ Θεός»· καί νά τόν δεχτεῖ. Ὅπως καί ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ θά μποροῦσε νά πεῖ: «Μπορῶ δέν μπορῶ, Κύριε, βοήθησέ με νά λυτρωθῶ ἀπό τή μνησικακία».
Αὐτό μποροῦσε νά τό πεῖ. Ἀνθρωπίνως κάποια ἀγκάθια δέν μποροῦμε νά τά βγάλουμε ἀπό μέσα μας. Ἄς μή βγαίνουν! Ἔτσι μπορεῖ κανείς ἀκόμη πιό ταπεινωμένος νά εἶναι.

Ὅταν εἶδε ὁ ἡγεμόνας ὅτι ὁ ἅγιος Χαράλαμπος ὑπομένει γενναῖα τά βάσανα, θύμωσε καί ἐπιχειροῦσε νά ξεσχίσει τόν ἅγιο μέ τά ἴδια του τά χέρια.
Δέν λέγεται πόσο θά ἀγριέψει ὁ διάβολος, ἔτσι ἁπλῶς πού κάνουμε τόν σταυρό μας, τήν προσευχή μας, πού δείχνουμε ὑπομονή, πού ἀνεχόμαστε, πού κάνουμε τόν ἀγώνα μας τόν πνευματικό. Θά ἀγριέψει τόσο πού θά θέλει νά μᾶς στραγγαλίσει. Καί μέσα μας, ἄν τολμήσουμε νά χτυπηθοῦμε κατά μέτωπο μέ τά πάθη μας, μέ τήν ὅλη ἁμαρτωλή κατάστασή μας, θά ἀγριέψει ὁ ἑαυτός μας. Νά μήν παραξενευόμαστε. Θά συναντήσουμε, λοιπόν, κατά ὠμό τρόπο τό κακό, τήν ἀντίδραση, πρῶτα ἀπό τούς ἔξω. Ἐμεῖς δέν θά παρασυρθοῦμε νά ἀκολουθήσουμε τόν ἴδιο κακό δρόμο, ἀλλά μέ προσευχή, μέ ἀγάπη, μέ ἀνοχή νά ἀντιμετωπίσουμε τήν ὅποια κατάσταση. Καί μέ τόν ἑαυτό μας δέν χρειάζεται νά ἀγριέψουμε, νά θυμώσουμε, οὔτε νά φοβηθοῦμε.